Beyinin içinde karantinaya alınmış düşünceler.

Metafiziğin Temeline Geri Dönüş…

Felsefe ağacının kökleri hangi toprakta tutunurlar? Bu kökler ve onların sayesinde de ağaç, kendilerini besleyen özsuyu ve gücü hangi temelden alırlar? Hangi unsur ağacın taşıyıcı ve besleyici köklerini, temelde ve toprakta gizlenerek saçak saçak örer? Metafizik nerede durur ve harekete geçer? Kendi temeli açısından bakıldığında metafizik nedir? Temelde genel olarak metafizik nedir?

Metafizik, Varolanı Varolan olarak düşünür. Varolanın ne olduğunun sorulduğu her yerde, Varolan olarak Varolan görülür. Metafizik tasarımlama, bu görmeyi Varlığın ışığına borçludur. Işık, yani böyle bir düşünmenin ışık olarak tecrübesini edindiği şeyin kendi, artık bu düşünme tarafından görülmez; çünkü bu düşünme, Varolanı hep sadece Varolan bakımından tasarımlar. İmdi metafizik düşünme, bu bakımdan varolan kaynak ve ışığın yaratıcısı hakkında soru sorar. İşık ise, her bakışın Varolana nüfuz etmesini sağladığından, yeterince aydınlanmış sayılır.

Varolan nasıl yorumlanırsa yorumlansın, ister ruhçuluktaki ruh, isterse maddecilikteki madde ve güç olarak, ister oluş ve yaşam, ister tasarım, isteme, töz, özne, energeia, isterse de aynı olanın ebedî dönüşü olarak yorumlansın; her seferinde. Varolan, Varolan olarak Varlığın ışığında görünür. Metafiziğin Varolanı tasarımladığı her yerde Varlık kendini aydınlatmıştır. Varlık bir açıklığa ”Αλήθεια” ulaşmıştır. Varlığın böyle bir açıklığı beraberinde getirip getirmediği ve bunu nasıl yaptığı, hatta Onun metafizikte ve metafizik olarak kendisini ortaya koyup koymadığı ve bunu nasıl yaptığı örtük kalır. Varlık kendi ortaya çıkarıcı özünde, yani hakikati içinde düşünülmez. Bununla beraber metafizik, Varolan olarak Varolana ilişkin sorulara verdiği yanıtlarda Varlığın o farkedilmeyen açığa çıkması hakkında konuşur. Bu nedenle Varlığın hakikatine, felsefe ağacının, kökü olarak tutunduğu ve felsefenin beslendiği temel adı verilebilir.

Metafizik, Varolanı Varolan olarak sorguladığı için Varolanda takılıp kalır ve Varlık olarak Varlığa yönelmez. Ağacın kökü olarak metafizik, bütün özsu ve güçleri gövdeye ve dallara gönderir. Ağacın büyüyebilmesi, yükselip kökü terk edebilmesi için kök, temelin ve toprağın içinde saçaklanır. Felsefe ağacı, metafiziğin köklü toprağından çıkarak büyür. Gerçi temel ve toprak, ağacın kökünün özünü sürdürdüğü unsurdur, fakat ağacın büyümesi, kök toprağını, ağaç olup ağaç içinde kaybolsun diye onu hiçbir zaman kendi içine alamaz. Tersine, kökler topraktaki en kılcal liflerine kadar kaybolurlar. Temel, kök için temeldir; kök, onun içinde ağacın büyümesi için kendini unutur. Kök, kendi tarzında kendini toprak unsurunun eline bıraksa da, ağaca aittir. Kendisini ve unsurunu onun için harcar. Kök olarak toprağa yönelmez; en azından sanki bu unsura karşı büyümek ve onun içinde yayılmak kendi özüymüşçesine toprağa yönelmez. Herhalde unsur da, kök onun içinde saçaklanmadıkça unsur değildir.

Metafizik, Varolanı hep Varolan olarak tasarımladığı için, Varlığın kendisi üzerinde düşünmez. Felsefe kendi temelinde yoğunlaşmaz. Felsefe bu temeli boyuna terkeder, hem de metafizik aracılığıyla. Fakat, yine de, onu hepten bırakmaz. Eğer bir düşünme, metafiziğin temelinin tecrübesini edinmek üzere yola koyulursa; bu düşünme Varolanı Varolan olarak tasarımlamak yerine Varlığın hakikatinin kendisini düşünmeyi denerse, metafiziği bir anlamda terketmiş demektir. Metafizik açısından bakıldığında bu düşünme, metafiziğin temeli doğrultusunda geriye dönmektedir. Fakat bu temel olarak görünen1’, -tecrübesi kendisinden edinilecek olursa- herhalde başka olandır, henüz üzerinde söz söylenmemiş olandır; buna göre de metafiziğin özü, metafizikten farklı birşey olmaktadır.*

*Heidegger M. Metafizik nedir. Türkiye Felsefe Kurumu yay. 2009.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir